Zamknij x
W ramach naszej strony stosujemy pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, dzięki czemu dostosowuje się ona do Państwa indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej informacji znajduje się w naszej Polityce cookies.
login: hasło:
newsletter:
AKTUALNOŚCI
 
DNI I GODZINY OTWARCIA
 
CENNIK BILETÓW I USŁUG
 
ODDZIAŁY I OBIEKTY

  Dom Kuncewiczów
  Kamienica Celejowska
  Muzeum Sztuki Złotniczej
  Muzeum Przyrodnicze
  Zamek w Janowcu
  Muzeum Czartoryskich
  Grodzisko Żmijowiska
  Biblioteka
  Galeria Wystaw Czasowych

 
WYSTAWY I WYDARZENIA

  Wydarzenia bieżące
  Kalendarium 2014
  Wystawy czasowe
  Wystawy stałe

 
50 LAT MUZEUM
 
NOWA SIEDZIBA MUZEUM
 
OFERTA EDUKACYJNA
 
WYDAWNICTWA
 
OFERTA KOMERCYJNA / POKOJE GOŚCINNE
 
ARCHIWUM WYDARZEŃ
 
ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
 
CIEKAWE LINKI
 
KONTAKT
 
OGŁOSZENIA
 
Polityka cookies

 



ODDZIAŁY I OBIEKTY » Zamek w Janowcu


ODDZIAŁ MUZEUM ZAMEK W JANOWCU

24-123 Janowiec, ul. Lubelska 20
tel./fax: +48 81 881 52 28

Zastępca Dyrektora ds. Oddziału:
Honorata Mielniczenko


 

DNI I GODZINY OTWARCIA MUZEUM

 

Sezon letni (1 maja - 30 września):

Wystawy czynne: poniedziałek – niedziela od 10.00 do 17.00

W sezonie letnim dziedziniec i krużganki Zamku czynne są dodatkowo:

po zamknięciu wystaw od 17.00 do 20.00 - codziennie

 

Sezon zimowy (1 października - 30 kwietnia):

Wystawy czynne: poniedziałek – niedziela od 09.00 do 16.00

Wystawy nieczynne w: Nowy Rok (1 stycznia), Niedzielę Wielkanocną, Boże Ciało (do godz. 13.00), 1 i 11 listopada, Boże Narodzenie (25 grudnia).


 
CENNIK  
 
Zwiedzanie muzeum (zamek, dwór, w sezonie letnim również spichlerz)
bilet normalny: 12,00 zł (w sezonie zimowym 11 zł)
bilet ulgowy: 8,00 zł (w sezonie zimowym 7 zł)
bilet rodzinny (dla dwojga opiekunów z dziećmi do lat 13): 30,00 zł
bilety na Zamek (dziedziniec + krużganki) po zamknięciu wystaw i w poniedziałki: 5,00 zł
 
oprowadzanie po wystawach przez pracowników obsługi: 30,00 zł
bilet parkingowy: 6,00 zł
 
Wstęp wolny – poniedziałek

 
 
Zajęcia w muzeum
spotkanie muzealne: 60,00 zł
spotkanie muzealne w dniu wolnego wstępu:
    • do 25 osób: 70,00 zł
    • 25 – 40 osób: 90,00 zł
    • powyżej 40 osób: 100,00 zł

odczyty, zajęcia warsztatowe: 150,00 zł

Uczestnicy lekcji muzealnych, odczytów i prelekcji odbywających się na ekspozycjach muzealnych obowiązani są do wykupienia jednorazowych biletów wstępu do muzeum.

Chęć udziału w zajęciach dodatkowych w muzeum prosimy zgłaszać z minimum tygodniowym wyprzedzeniem.

 

Oferujemy także:

  • miejsce przystosowane do zorganizowania ogniska w parku w Janowcu - cena umowna nie niższa niż 123,00 zł
  • udostępnienie terenu muzeum na sesję ślubną - 100,00 zł
  • udostępnienie terenu na konferencję, spotkanie, imprezę plenerową, koncert, pokaz walk rycerskich itp. - cena umowna


 

OBIEKTY

ZAMEK

Zamek w Janowcu nad Wisłą jest siedzibą jednego z oddziałów Muzeum Nadwiślańskiego. Zamek bastejowy wzniesiony na początku XVI wieku i rozbudowywany do XVIII wieku był siedzibą magnackich rodów Firlejów, Tarłów i Lubomirskich. Z jego budową związani są wybitni architekci i rzeźbiarze: Santi Gucci Fiorentino, Giovanni Battista Falconi i Tylman z Gameren. Muzeum Nadwiślańskie przeprowadziło zabezpieczenie ruiny i dokonało częściowej odbudowy zamku. Jedną z odbudowanych części jest tzw. Dom Północny - swego rodzaju pałac, dobudowany w 1 poł. XVI wieku do wcześniej istniejącego muru obronnego. Jego autorstwo przypisuje się architektowi Santiemu Gucciemu Fiorentino. Obecnie w trzech salach na parterze zgromadzono eksponaty poświęcone przeszłości zamku, kolejnym właścicielom, historii obiektu oraz dziejom jego konserwacji.

 

DWÓR Z MONIAK

Wybudowany w latach 1760-1770 we wsi Moniaki, niedaleko Urzędowa na Lubelszczyźnie. Drewniany z mansardowym dachem, pobitym gontem, wyróżnia się regularnym ukształtowaniem wnętrza charakterystycznym dla dworów z drugiej połowy XVIII wieku. Przeniesiony do Janowca w latach 1978-1985. We dworze znajduje się stała wystawa wnętrz domu ziemiańskiego oraz pokoje gościnne.

 

STODOŁA Z WYLĄGÓW

Drewniana XIX-wieczny budynek pochodzący z okolic Kazimierza Dolnego. Jego wnętrze służy organizacji koncertów i spektakli teatralnych.

 

SPICHLERZ Z PODLODOWA

drewniany budynek z XIX wieku. przeniesiony z Podlodowa nad Wieprzem. Wewnątrz wystawa etnograficzna: sztuka ludowa, rzemiosła lokalne, transport wodny, rybołówstwo.

 

LAMUS 

Budynek z przełomu XIX/XX wieku przeniesiony do Janowca z Kurowa. Drewniany na podmurówce, na planie wydłużonego prostokąta, jednokondygnacyjny. Dach naczółkowy kryty gontem. Usytuowany na wzgórzu zamkowym w Janowcu stanowi istotny składnik istniejącego tam zespołu dawnego budownictwa drewnianego.



 

HISTORIA

Zamek i miasto Janowiec
Miasto i zamek Janowiec położone są w zacho- dniej części wojewódz- twa lubelskiego nad rze- ką Wisłą w jej środ- kowym, przełomowym odcinku. Walory krajo- brazowe a także sąsie- dztwo położonego na przeciwległym brzegu Wisły Kazimierza Dolne- go - miasteczka słyną- cego renesansowymi kamienicami i spichle- rzami, czynią to miejsce atrakcyjnym turysty- cznie. Zamek bastejowy w Janowcu nad Wisłą wzniesiony został w latach 1508 - 1526 staraniem Mikołaja Firle- ja hetmana wielkiego koronnego i przez ponad 150 lat pozostawał we władaniu Firlejów - jedne- go z najpotężniejszych i wpływowych rodów ówczesnej Polski.


Pierwotnie zamek nie był przeznaczony na rezydencję właściciela. Ta znajdowała się w Dąbrowicy koło Lublina. Założony został na planie nieregularnego wieloboku, dostosowanego do konfiguracji terenu, na wysokiej skarpie pradoliny Wisły, u podnóża której znajduje się miasto Janowiec. Od początku obejmował obecne wymiary 121x 71 m. Składał się z poprzedzonego suchą fosą budynku bramnego z basteją, szyją bramną i reliktowo zachowanym przedbramiem, Wielkiej Bastei północno-wschodniej, narożnej baszty wschodniej (tzw. puntone), dwóch wież mieszkalno-obronnych (południowej i północnej). Elementy te, połączone murami kurtynowymi z systemem strzelnic tworzyły fortecę, mogącą pomieścić w razie zagrożenia ludność tej części dóbr firlejowskich wraz z dobytkiem.

Elewacja południowa
Całość wzniesiona z opoki górnokredowej wy- dobywanej w miejsco- wych kamieniołomach, uzupełnionej w niektó- rych partiach cegłą, otynkowana i dla pod- niesienia wyrazistości ozdobiona malowanymi biało-cynobrowymi pasa- mi. Badacze obiektu podkreślają nowocze- sność systemu obron- nego zamku, z pełnym przystosowaniem do broni palnej, nawiązu- jącego do równolegle powstających fortyfikacji południowoeuropejskich. Niewątpliwie, bastejowa fortyfikacja Janowca była w Polsce pocz. XVI wieku dziełem prekursorskim i musiała mieć wpływ na powstające później liczne zamki bastejowe na pograniczu południowo-wschodnim np. Kamieniec, Jazłowiec, Trembowla, Brzeżany, Klewań, Żółkiew i inne obecnie na obszarze Ukrainy.

Z końcem wieku XVI, forteca zaczęła tracić znaczenie militarne, na rzecz funkcji rezydencjonalnych. Kolejny właściciel, Andrzej Firlej w latach 1577-1587 wybudował renesansowe skrzydło pałacowe z attyką i krużgankami kolumnowymi od dziedzińca, wypełniające przestrzeń między narożną basztą a południową wieżą mieszkalną. Ściana z piętrowymi, kolumnowymi krużgankami przegrodziła przestrzeń założenia, tworząc reprezentacyjny Dziedziniec Wielki.

Budynek bramny
Prace te prowadził Santi Gucci Fiorentino, z pochodzenia Włoch, najwybitniejszy z archi- tektów i rzeźbiarzy dzia- łających w Polsce w 2 poł. XVI wieku. Kolejny właściciel, Jan Karol Tarło, dokonuje w 1 poł. XVII wieku największej w dziejach rozbudowy zam- ku. Przebudowuje pałac Andrzeja Firleja i roz- budowuje go w kierunku zachodnim, tworząc gó- rujące dziś nad miastem Skrzydło Południowe, flankowane od wschodu i zachodu cylindrycznymi wieżami. Jego wnętrza uzyskują bogaty wystrój sztukatorski o cechach wczesnego baroku rzym- skiego, zachowany częściowo (obecnie po konserwacji) w apartamencie w Wieży Zachodniej. Jednocześnie w oparciu o pierwotne kurtyny obronne powstaje tzw. Dom Północny oraz czterokondygnacyjne Skrzydło Wschodnie z filarowymi krużgankami. Wielka Basteja, która jeszcze za Firlejów przestała pełnić funkcje militarne i została zabudowana, uzyskała od strony Dziedzińca krużganki. W tym okresie, elewację Skrzydła Wschodniego od strony fosy przyozdobiono rysunkami w tynku przedstawiającymi pieszych żołnierzy. Na skutek małżeństwa Barbary Tarło z Jerzym Sebastianem Lubomirskim marszałkiem wielkim koronnym i hetmanem polnym koronnym, zamek ok. 1654 r. przechodzi na ponad 125 lat w ręce potężnego rodu magnackiego Lubomirskich. Po 1667 r. na miejscu rozebranej wieży północnej powstaje zabudowa gospodarcza (tzw. czeladna), zaś na Małym Dziedzińcu, nad studnią kaplica oparta o mur z krużgankami. Wnętrza uzyskują nowe dekoracje malarskie i sztukatorskie w stylu Ludwika XV, powstają rokokowe ornamentalno-alegoryczne obramienia okien elewacji południowej, podkreślające pałacowy charakter zamku od strony miasta. W okresie tym udokumentowana jest działalność na zamku najwybitniejszego architekta baroku w Polsce Tylmana van Gameren z pochodzenia Holendra. Ostatni z Lubomirskich właściciel Janowca Marcin generał i marszałek wielki koronny, sprzedał zamek w 1780 r. Mikołajowi Piaskowskiemu. Przez cały wiek XIX zamek często zmieniał właścicieli, których nie stać było na utrzymanie kosztownej, wielkiej rezydencji. Znacznie zniszczony w okresie wojny Napoleona z Austrią, popadał w ruinę stając się zarówno dla właścicieli jak i okolicznej ludności źródłem pozyskiwania materiałów budowlanych.

Wieża zachodnia
W 1931 roku ruinę wraz z przylegającym 16- hekta- rowym parkiem kupił Leon Kozłowski. Pomimo wielu wysiłków i podejmowa- nych prac remontowych, nie był on w stanie zapobiec szybko postępu- jącemu procesowi rozpadania się ruiny, do czego przyczyniły się znaczne uszkodzenia spowodowane ostrzałem artyleryjskim podczas II wojny światowej, czynniki atmosferyczne i porasta- jąca ruiny roślinność. Resztki maleńkiego mają- tku Janowiec były zbyt małe, by zostać przejęte przez władze w ramach reformy rolnej 1945 r., dlatego Leon Kozłowski znany był jako jedyny prywatny właściciel zam- ku w komunistycznej Polsce. W 1975 r. zamek wraz z parkiem został zakupiony przez Muzeum Nadwiślańskie w Kazi- mierzu Dolnym z zamiarem zabezpieczenia konserwatorskiego ruin i utworzenia tu swojego oddziału. W 1976 r. rozpoczęto metodyczne badania archeologiczne i architektoniczno-historyczne. Badania te, prowadzone w zakresie rzadko spotykanym przy zabytkach architektury, pozwoliły na odczytanie wszystkich faz budowy i rozbudowy zamku. Początkowo, działania konserwatorskie miały na celu zachowanie trwałej ruiny, będącej znaczącym elementem krajobrazu kulturowego. Odstąpiono jednak od tej koncepcji na rzecz częściowej odbudowy i adaptacji na potrzeby muzealne. W 1993 r. powstał plan realizacyjny, który wcześniej przeprowadzone działania konserwatorskie i budowlane próbował scalić z wizją zamku - muzeum, niewielkiego hotelu i restauracji. W chwili obecnej, przy znacznym ograniczeniu środków finansowych (a właściwie ich braku), priorytetem staje się stabilizacja istniejącego stanu technicznego zamku, utrzymanie go i bieżąca konserwacja. Tworzona nowa koncepcja, oparta na nowoczesnym planowaniu i zarządzaniu, wymaga waloryzacji odkryć archeologicznych i architektonicznych i opracowania studium możliwości, łączącego priorytety konserwatorskie i nowe sposoby finansowania przedsięwzięcia. W odbudowanych wnętrzach zamku prezentujemy dwie wystawy stałe: jedną - dotyczącą historii zamku, drugą - fotograficzną zatytułowaną Portret Zamku prezentującą stan zamku przed pracami konserwatorskimi i obecnie. W okresie sezonu turystycznego (maj - październik) organizujemy również wystawy czasowe, w tym też okresie na zamku czynna jest kawiarnia. Mamy nadzieję, że spotkamy się w Janowcu, dokąd serdecznie zapraszamy.

(Na podstawie tekstu Wojciecha Santarka)

 

DWÓR I BUDYNKI GOSPODARCZE

Równolegle z pierwszą fazą prac na zamku, obok parku powstał zespół dworski złożony z zabytkowych, drewnianych budynków przeniesionych z pobliskich terenów Lubelszczyzny. W barokowym dworze z XVIII wieku mieści się ekspozycja wnętrz domu szlacheckiego i pokoje gościnne, w XIX wiecznym spichlerzu ekspozycja etnograficzna zaś w stodole organizowane są koncerty i spektakle teatralne.

DWÓR Z MONIAK

Jeszcze do niedawna Janowiec nad Wisłą znany był z ruin jednego z większych zamków w Polsce, wybudowanego przez Firlejów na początku XVI wieku. Dziś nie tylko monumentalne ruiny przyciągają zwiedzających, równie interesujący jest stary dwór, przeniesiony do Janowca z Moniak. Dwór polski to więcej niż architektura, to znacząca cząstka naszej kultury, by nie powiedzieć - naszej duchowości. Nie przypadkiem pisząc o dworach profesor Tadeusz Jaroszewski zacytował wiersz Bronisławy Ostrowskiej "Biała godzina": "Zapaliły się okna we dworze, w ganku z winogradem, świerszcze strzygą tak mocno, mój Boże, Gwiazdy świecą na niebie takiem bladem". Dwór wybudowany został w latach 1760-1770 we wsi Moniaki, niedaleko Urzędowa na Lubelszczyźnie w czasach, gdy właścicielami tej wsi byli Jakub Wierzbicki, chorąży żytomierski i jego syn Jacek, cześnik urzędowski; reprezentanci typowej sarmackiej szlachty.
Dwór z Moniak
Na tę miarę skrojony był ich dwór. Drewniany, z wielkim mansardowym dachem pobitym gontem wyróżniał się regularnym ukształtowaniem wnę- trza, charakterystycz- nym dla dworów z drugiej połowy XVIII wieku. Siedmioosiowy, dwutra- ktowy z sienią biegnącą przez całą szerokość budynku. Po obu stronach sieni pokoje w jednakowym, symetrycznym układzie. W sumie liczył 9 pomieszczeń na parterze i jedno na pięterku nad gankiem. Późniejsze dzieje dworu nie są zbyt dobrze znane, wiadomo jednak, że dwór został zlicytowany w 1858 r., a nowym jego właścicielem został Ludwik Zembrzuski. W rękach tej rodziny dwór pozostawał aż do 1944 r. W tym czasie był zapewne wielokrotnie remontowany, ale najwięcej zmian przyniosła gruntowna przebudowa ( być może połączona z przeniesieniem dworu w inne miejsce) dokonana w 1909 r. według projektu Kazimierza Skórewicza (1866-1950). Architekt, absolwent Instytutu Inżynierii Cywilnej w Petersburgu, był autorem projektów min. dworu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i gmachu Sejmu. Ale jego prawdziwą pasją była ochrona i konserwacja zabytków. Był współzałożycielem i jednym z bardziej czynnych działaczy Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości (od 1906 r.).
Pokój Pana Domu
Przebudowa dworu w Moniakach nastąpiła w czasie wielkiego powrotu idei dworu jako symbolu swojskości, rodzimości traktowanej jako przejaw stylu narodowego.Ideę tę na ziemiach polskich rozpropagował konkurs na dwór Krasińskich w Opinogórze rozstrzygnięty w 1908r. Najbardziej charakterystyczny dla tego konkursu był powrót do tradycji dworu polskiego; w tym tez duchu przeprowadził Skórewicz przebudowę dworu w Moniakach. Nie zmienił bryły, jedynie dwukolumnowy portyk w wielkim porządku zastąpił gankiem. Dość istotne zmiany przyniosła natomiast kolejna przebudowa dworu dokonana w 1914 r. już po wybuchu I wojny światowej. Wówczas pojawiły się liczne lukarny w dachu, dwór został po prostu przystosowany do przyjęcia większej liczby gości na czas wojny. Ostatnim administratorem dworu był Tadeusz Dąbrowski (mąż jednej z czterech córek Ludwika Zembrzuskiego i ojciec znakomitego archeologa profesora Krzysztofa Dąbrowskiego), który objął majątek i dwór w 1944 r. Po wojnie na mocy postanowień reformy rolnej majątek został przejęty przez państwo. W dworze znalazły się biura spółdzielni produkcyjnej z punktem skupu mleka, przez jakiś czas był tu posterunek milicji obywatelskiej. W rezultacie dwór został doprowadzony niemal do ruiny. Uratowało go przeniesienie do Janowca dzięki inicjatywie ówczesnego dyrektora Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym, Jerzego Żurawskiego. Do potrzeb Muzeum dwór zaadaptował architekt Jerzy Kowarski - odbudowa, od przeniesienia poczynając, zamknęła się w latach 1977 - 1986. Na poddaszu urządzono pokoje gościnne, natomiast parter zajęła wystawa wnętrz dworskich. Odtworzenie pierwotnego wyglądu pokojów dworu było oczywiście niemożliwe, podjęto jednak próbę przywrócenia ich atmosfery. Tę w dworach tworzyły pokolenia, po każdym z nich coś zostawało, nawarstwiały się, tworzyły zbiór zwykle nie jednorodny, ale dający wyobrażenie o żyjących tu ludziach, ich zwyczajach, upodobaniach i czasie, w którym żyli. Szczególnie cenną pamiątką jest komplet mebli (tzw. salonik) utrzymany w stylu Księstwa Warszawskiego; cenny, ponieważ jest jedyną pozostałością z wyposażenia dworu jeszcze sprzed II wojny światowej. Podobnie jest w przypadku obrazów, tu wyróżnia się "Święta Rodzina z żebrakiem" z końca XVII wieku pędzla nieznanego malarza włoskiego. W historię dworu wprowadza portret wspomnianego już Tadeusza Dąbrowskiego z 1942 r. autorstwa wybitnego malarza Antoniego Michalaka.

Pokój Pani Domu
Układ ekspozycji oddaje przeznaczenie pokoi - jest Sień, Jadalnia, Salon, Pokój Pani Domu, Pokój Pana Domu (z licznymi przedmiotami np. strzelba, związanymi z polowaniami), Biblioteka. Nie pominięto bardziej intymnej strony życia mieszkańców dworu, obok pięknego i rzadkiego dość mebla tzw. pudrezy są naczynia do mycia się, a także niezbędny wówczas sprzęt, czyli nocnik (fajans z manufaktury w Kole). Naturalność i bezpretensjonalność ekspozycji sprawia, że istotnie można się tu poczuć jak gość zaproszony do dworu i chodzący po jego pokojach, czekając na gospodarzy, którzy za chwilę się zjawią. Jest jeszcze ogród, niegdyś zamkowy dziś włączony w przestrzeń dworu i integralnie z nim związany. Niewiele dziś pozostało dworów powstałych w XVIII wieku, ten w Janowcu, ocalony przed zupełnym zniszczeniem, wprowadza w tamten czas i przywołuje ducha sarmackiej jeszcze polskości.

(Na podst. tekstu dr Waldemara Odorowskiego)